De PS weet nog steeds niet hoe ze de legalisering van cannabis moet aanpakken

„Zou u cannabis legaliseren?“ De vraag die op woensdag 16 september op BFMTV aan Olivier Faure werd gesteld, was in ieder geval eenvoudig. Het antwoord van de eerste secretaris van de Socialistische Partij was dat… iets minder.

„Ik denk dat deze vraag vandaag gesteld moet worden”, antwoordde de kandidaat voor de socialistische voorverkiezingen, waarbij hij erop wees dat miljoenen Fransen cannabis gebruiken, maar hijzelf niet – nou ja, één keer toen hij vijftien was, en daarna nooit meer.

De kwestie van de legalisering speelt echter al lang, ook binnen de Socialistische Partij.

De PS wil vooral debatteren over legalisering

Het socialistische programma dat in 2026 door de partijleden werd aangenomen, stelt – in tegenstelling tot wat de formulering soms zou kunnen doen vermoeden – niet voor om cannabis te legaliseren.

Het voorziet in de lancering van een „burgerconventie over drugsgebruik en de legalisering van cannabis“. De tekst verduidelijkt vervolgens dat „de legalisering gepaard moet gaan met een strikte staatscontrole op de productie en de verkoop van cannabis”, evenals met een versterking van de verslavingspreventie.

De diagnose van de PS is echter al bijzonder vergaand. In haar programma acht de partij het noodzakelijk om „ons drugsbeleid te hervormen om de winsten van de georganiseerde misdaad te droogleggen“ en constateert zij dat de criminalisering van cannabis de drugshandelsnetwerken verrijkt, zonder dat de staat zijn middelen kan concentreren op de gevaarlijkste vormen van drugshandel.

Met andere woorden: de PS noemt zelf verschillende argumenten die traditioneel worden aangevoerd ten gunste van regulering: de omvang van de bestaande markt, de inkomsten die deze oplevert voor criminele organisaties en de beperkingen van de repressieve aanpak.

Maar op het moment dat er een besluit moet worden genomen, stelt de partij… een burgerconventie voor.

Het antwoord van Olivier Faure, die geen onbekende is op dit gebied, is dus geen geïmproviseerde uitspraak. Het weerspiegelt vrij getrouw de koers die in het socialistische programma is gekozen: legalisering is inmiddels geloofwaardig genoeg om te worden overwogen en zelfs in grote lijnen te worden beschreven, maar wordt nog niet voldoende gedragen om een volwaardig politiek voorstel te worden.

Een kwestie die al uitgebreid is onderzocht

Het idee om een nieuw nationaal debat te organiseren zou begrijpelijk zijn als de legalisering van cannabis nog een grotendeels onontgonnen politiek terrein zou zijn. Dat is echter nauwelijks het geval.

Frankrijk debatteert al jaren over de decriminalisering en legalisering van cannabis. Ervaringen in het buitenland bieden inmiddels zeer uiteenlopende regelgevingsmodellen, terwijl de argumenten op het gebied van volksgezondheid, economie, politie en justitie al uitgebreid zijn onderzocht. Bovendien hoeft de PS niet eens ver te zoeken om een concreet voorstel te vinden.

Op 20 november 2025 hebben senator Gilbert-Luc Devinaz en 46 van zijn collega’s een wetsvoorstel ingediend „dat de legalisering van recreatief cannabisgebruik toestaat en de productie en verkoop ervan reguleert”. Een groot deel van de ondertekenaars behoort tot de fractie van de Socialisten, Ecologisten en Republikeinen.

Productie, verwerking, vervoer, bezit, verkoop: het wetsvoorstel creëert een wettelijk kader voor de gehele keten. Het voorziet ook in een overgangsperiode, de onmiddellijke decriminalisering van het bezit van minder dan 25 gram en een volledige inwerkingtreding van de nieuwe regeling op 1 januari 2030.

Gilbert-Luc Devinaz en een aantal van zijn collega’s hadden bovendien in mei 2023 al in de Senaat een wetsvoorstel ingediend over de legalisering van recreatief gebruik en het reguleren van de productie en verkoop van cannabis.

Er zijn dus zelfs binnen de socialistische familie parlementsleden die zich niet meer afvragen of legalisering het waard is om besproken te worden: zij stellen al wetsvoorstellen voor om deze in praktijk te brengen.

Hoe vaak moet deze vraag nog gesteld worden?

Het probleem van de PS met betrekking tot cannabis lijkt dus minder te liggen in de diagnose dan in de politieke vertaling ervan. Haar plan erkent de beperkingen van criminalisering. Het voorziet expliciet in legalisering. Het schetst zelfs de principes van een door de staat gereguleerde markt. Tientallen socialistische senatoren hebben een wetsvoorstel ondertekend dat deze legalisering concreet regelt.

Toch kiest de partij op nationaal niveau er nog steeds voor om de beslissing uit te stellen tot een nieuwe debatfase, ditmaal in de vorm van een burgerconventie.

Burgerconventies kunnen uiteraard nuttig zijn om licht te werpen op complexe afwegingen of om tot een collectief besluit te komen. Maar in het geval van cannabis stelt het voorstel de PS ook in staat om niet onmiddellijk antwoord te geven op een veel eenvoudigere vraag: is zij voor of tegen de legalisering en regulering van cannabis in Frankrijk?

Op dit moment geeft Olivier Faure er de voorkeur aan te antwoorden dat de vraag nogmaals gesteld moet worden.