Wanneer Dieudonné de absurditeit van het verbieden van cannabis benadrukt

Soms kan humor een effectief wapen zijn om de tegenstrijdigheden van een samenleving te benadrukken. In een van zijn sketches die hij onlangs in België opnam, portretteert Dieudonné deze absurditeit door middel van een schurende dialoog tussen een alcoholistische vader en zijn cannabisrokende zoon. Achter de lachuitbarstingen van het publiek gaat een sociale en politieke kritiek schuil met een bitterzoete smaak.

De scène: vader op Ricard, zoon op joint

De sketch is gebaseerd op een eenvoudig maar angstaanjagend effectief contrast. De zoon, een tiener, formuleert een vraag vol gezond verstand: waarom wiet verbieden, een natuurlijke plant die al duizenden jaren wordt geconsumeerd, terwijl alcohol, verantwoordelijk voor aanzienlijke gezondheids- en sociale verwoesting, wel is toegestaan?

De vader tegenover hem belichaamt een Frans cliché: een dagelijkse Ricard-drinker en een verouderde gevangenisbewaarder, veroordeelt hij zijn zoon in naam van de wet en de moraal. De humor komt voort uit deze omkering: het is de alcoholist die de roker de les leest, in naam van een onsamenhangend rechtssysteem.

Dieudonné voert de karikatuur door tot in het absurde. De vader vertelt hoe het gebruik van cannabis toch het gezinsleven heeft verbeterd: zijn voorheen depressieve vrouw heeft weer een glimlach gevonden, ruzies zijn gekalmeerd en zelfs zijn eigen alcoholgebruik is afgenomen. Maar hij heeft maar één woord over zijn lippen: “het is illegaal”.

L’écho de Coluche

In de jaren 1980 had Coluche de vergelijking tussen alcohol en cannabis al gebruikt als komische en kritische springplank. Ook hij wees erop dat alcohol, ondanks de schade die het aanricht, getolereerd blijft omdat het deel uitmaakt van het culturele erfgoed, terwijl cannabis, hoewel het minder schadelijk is, naar de marge wordt verbannen en geassocieerd wordt met criminaliteit.

Dieudonné pakt deze draad op, maar werkt hem bij. In een maatschappij waar je legaal je lichaam tot het uiterste kunt transformeren, waar alcohol aan elke tafel troont, lijkt het verbieden van cannabis steeds onsamenhangender.

De sketch gaat eigenlijk verder dan een simpele grap over alcohol en cannabis. Het schetst een portret van een maatschappij die drugs niet rangschikt naar hoe gevaarlijk ze zijn, maar naar hun geschiedenis en culturele plaats.

De sketch gaat eigenlijk verder dan een simpele grap over alcohol en cannabis

De komedie culmineert wanneer de vader voorstelt dat zijn zoon de joint vervangt door… een fles alcohol, gepresenteerd als een “beschaafde” oplossing. Het is het hele Franse systeem dat hier wordt bespot: alcoholverslaving doorgeven als cultureel erfgoed, terwijl cannabis wordt gedemoniseerd als een bedreiging voor jongeren, zoals de Mildeca’s nieuwste campagne doet.