Wie financiert de huidige anti-cannabiscampagnes in de VS?

Een goed gefinancierde en grotendeels ondoorzichtige campagne dringt zich momenteel op in het debat rond legale cannabis in Massachusetts en Maine, nu kiezers in beide staten voor referenduminitiatieven staan die de bijna tien jaar geleden goedgekeurde recreatieve markten in twijfel kunnen trekken. Aan de basis van deze inspanningen staat SAM Action Inc., een nationale organisatie die tegen cannabislegalisatie is en miljoenen dollars pompt in referendumcampagnes, zonder te onthullen waar het geld vandaan komt.

Deze campagnes roepen niet alleen vragen op vanwege hun financieringsbronnen, maar ook vanwege verschillende beschuldigingen dat kiezers werden misleid toen ze petities ondertekenden. Terwijl de klachten toenemen, hebben verkiezingsfunctionarissen in beide staten het gevoel dat ze volgens het Eerste Amendement weinig kunnen doen.

Enkele groep met zwart geld financiert meerdere anti-cannabiscampagnes

In Massachusetts is de $1,55 miljoen die tot nu toe is opgehaald om een initiatief te steunen om de verkoop van recreatieve cannabis te beëindigen allemaal afkomstig van SAM Action Inc., een 501(c)(4) organisatie die de identiteit van haar donateurs niet hoeft te onthullen. Dezelfde groep is ook de enige financier van een vergelijkbare campagne in Maine, waar het minstens $2 miljoen heeft bijgedragen aan een burgerinitiatief om de recreatieve verkoop te beëindigen en nieuwe eisen te stellen aan de medische markt.

Volgens ProPublica blijkt uit financiële informatie van de campagne dat SAM Action in 2024 bijna 16 miljoen dollar aan inkomsten heeft gerapporteerd, voldoende middelen om politieke gevechten op staatsniveau te beïnvloeden ver van haar basis in Virginia. Hoewel campagnefunctionarissen volhouden dat de inspanningen in Massachusetts en Maine “geen gecoördineerde inspanning” zijn, vertrouwen beide op dezelfde financieringsbron, streven ze bijna identieke politieke doelen na en vinden ze tegelijkertijd plaats.

SAM Action beschrijft zichzelf als gelieerd aan Smart Approaches to Marijuana, een anti-legalisatie groep mede opgericht door voormalig Congreslid Patrick Kennedy, voormalig Witte Huis drugbeleidsadviseur Kevin Sabet en conservatief commentator David Frum. De organisatie maakte bezwaar tegen het recente uitvoerend bevel van president Donald Trump het herclassificeren van cannabis onder de federale wet, wat een verzachting betekende van het federale standpunt ondanks het voortdurende verbod.

Aanspraken van kiezersbedrog tijdens het verzamelen van handtekeningen

In beide staten werd de weg naar het stembiljet gemarkeerd door beschuldigingen dat handtekeningenverzamelaars het werkelijke doel van de petities verkeerd voorstelden.

In Maine beweerden verschillende kiezers dat hen was verteld dat het initiatief ging over het verbeteren van teststandaarden of het verwijderen van schadelijke chemicaliën uit cannabisproducten. Pas later hoorden ze dat de recreatieve verkoop helemaal zou worden afgeschaft.

“Ik voelde me volledig voor de gek gehouden en ronduit bedrogen door deze persoon,” zei Liza Rowland, eigenaar van een klein bedrijf dat medicinale en recreatieve cannabis ondersteunt.

Overal in de staat doken soortgelijke verhalen op, die leidden tot een golf van klachten aan het kantoor van staatssecretaris Shenna Bellows. Haar antwoord was bot.

“Jullie hebben het recht van het Eerste Amendement om te liegen”, zei Bellows tegen de wetgevers. Ze voegde eraan toe dat ze niet de macht had om te controleren wat de mensen die de petities verspreidden zeiden, maar alleen om te controleren of de documenten zelf aan de wettelijke vereisten voldeden.

In Massachusetts dienden tegenstanders van het initiatief formele bezwaren in, waarbij ze beweerden dat kiezers was verteld dat ze petities ondertekenden met betrekking tot betaalbare huisvesting, openbare parken, fentanyl-preventie of verkeersveiligheid. De State Election Commission onderzoekt momenteel of deze handtekeningen “door fraude” zijn verkregen, een beslissing die kan leiden tot juridische uitdagingen.

Polls suggereren wijdverspreide verwarring in Massachusetts

Een nieuwe peiling versterkt deze zorgen. Volgens een enquête onder meer dan 2300 inwoners van Massachusetts die de petitie hebben ondertekend, zegt bijna de helft dat ze dat niet zouden hebben gedaan als ze hadden geweten dat het initiatief bedoeld was om de commerciële verkoop van cannabis te verbieden.

Uit de enquête, uitgevoerd door het Committee to Protect the Regulation of Cannabis, bleek dat 1.163 respondenten zich misleid voelden over het doel van de petitie. Velen dachten dat ze doelen steunden die niets met cannabis te maken hadden, zoals openbaar onderwijs of huisvesting.

De campagne achter het initiatief, de Coalitie voor een Gezond Massachusetts, wees deze beweringen van de hand. Woordvoerster Wendy Wakeman ontkende het aanmoedigen van misleidende tactieken, terwijl campagneadviseur Patrick Strawbridge betoogde dat zelfs als sommige kiezers verward waren, hun aantal niet genoeg zou zijn om de petitie ongeldig te verklaren volgens de staatswet.

Ambtenaren van Massachusetts hebben al meer dan 78.000 handtekeningen gecertificeerd, wat genoeg is om het voorstel door te laten gaan tenzij het wordt gediskwalificeerd door juridische stappen.

Wat de stembusmaatregelen eigenlijk zouden veranderen

Ondanks verschillen in de details, delen de initiatieven van beide staten een fundamenteel doel: het ontmantelen van de recreatieve cannabismarkten goedgekeurd door de kiezers in 2016.

In Massachusetts zou het voorstel het commerciële systeem voor volwassenengebruik afschaffen, maar het medische programma intact laten. Volwassenen zouden nog steeds beperkte hoeveelheden mogen bezitten, maar thuisteelt zou worden afgeschaft en civielrechtelijke straffen zouden worden uitgebreid.

In Maine zou het initiatief vanaf 2028 een einde maken aan commerciële teelt, productie en verkoop, maar persoonlijk bezit van maximaal 2,5 ons toestaan. Het zou ook nieuwe regels opleggen voor het monitoren en controleren van medicinale cannabis, een maatregel waar sommige leden van de zorggemeenschap al lang tegen zijn.

Beide staten hebben sinds de legalisatie miljarden aan legale verkopen geregistreerd. Massachusetts alleen al heeft sinds de lancering meer dan 10 miljard dollar aan aankopen voor volwassenen geregistreerd, waarbij de belastinginkomsten worden gebruikt om volksgezondheidsprogramma’s, drugsbehandelingen en lokale begrotingen te financieren.

Een breder debat over geld en democratie

De cannabisreferenda komen in een recordaantal referendumvragen die in 2026 in Massachusetts worden verwacht, aangewakkerd door ongekende uitgaven van rijke donoren en nationale belangengroepen. Er is al meer dan 11 miljoen dollar ingezameld voor alle initiatieven, waarbij het verzamelen van handtekeningen alleen al campagnes vaak honderdduizenden dollars kost.

Critici beweren dat het systeem in toenemende mate goed gefinancierde actoren bevoordeelt, die professionele circulators kunnen inhuren en het beleid kunnen beïnvloeden via directe democratie, zelfs wanneer de lokale steun onzeker is. Voorstanders stellen daar tegenover dat referenduminitiatieven een legitiem middel blijven om de inertie van de wetgevende macht te omzeilen.

Voor verkiezingsambtenaren zoals Bellows is het dilemma structureel. Bij gebrek aan een duidelijke autoriteit om verkeerde informatie tegen te gaan, is het uiteindelijk aan de kiezers om te lezen wat ze ondertekenen.

Zoals ze het zegt, “we moedigen mensen echt aan om na te denken over wat ze ondertekenen, waarom ze het ondertekenen en wat het betekent”.

Of deze maatregelen het uiteindelijk halen tot het stembiljet of het kiezersonderzoek overleven, kan de toekomst van legale cannabis in New England bepalen en een precedent scheppen voor hoe nationale groepen de komende jaren het drugbeleidsdebat in de staten zullen beïnvloeden.

Andere staten, zoals Oklahoma en Arizona, worden ook geconfronteerd met pogingen om cannabis voor volwassenen of medisch gebruik aan te vechten.