Mauritius start een herziening van de cannabiswetgeving

In Mauritius staat cannabis momenteel weer in de publieke belangstelling.

Centraal in deze reflectie staat het Nationaal Agentschap voor Drugscontrole (NADC), belast met het opzetten van een technisch kader voor analyse.

Het agentschap heeft een technische werkgroep voor cannabishervorming opgericht, waarin belangrijke instellingen zoals het Staatsbureau voor de Rechten van de Mens, de Nationale Mensenrechtencommissie en zelfs een forensisch laboratorium en academische experts samenwerken, met als doel om te bepalen hoe een mogelijke hervorming collectief kan worden bestudeerd.

De voorzitter van de NADC en de werkgroep, Kunal Naik was erop gebrand om de filosofie van het proces te verduidelijken:

“Vandaag houden we de eerste bijeenkomst van de Technische Werkgroep Cannabishervorming, die ik zelf voorzit. Deze bijeenkomst stelt ons in staat om een werkmethode te ontwikkelen, een tijdschema op te stellen voor de komende weken en maanden, de taken te identificeren die moeten worden uitgevoerd en mentoren toe te wijzen.”

De gekozen aanpak is gebaseerd op een evidence-based analysis, die gezondheids-, sociale, economische en juridische dimensies integreert. In dit stadium is er geen voorkeur voor een model en blijft het bestaande wettelijke kader, geregeld door de Wet Gevaarlijke Drugs, volledig van kracht.

Drie scenario’s op tafel, zonder vooraf vastgestelde beslissing

Het institutionele denken concentreert zich rond drie verschillende opties: depenalisering, decriminalisering (ja, er is een verschil tussen die twee) en legalisering. Voor elk van deze opties worden specifieke analyses gemaakt, met name wat betreft de gevolgen voor de gezondheid, de naleving van internationale verplichtingen en de juridische haalbaarheid.

Om de geloofwaardigheid van het proces te versterken heeft het NADC uitwisselingen geïnitieerd met internationale organisaties zoals de UNODC en de WHO, terwijl het samenwerkt met het kantoor van de procureur-generaal om te anticiperen op de wetgevende implicaties van een mogelijke beleidswijziging. Het doel is om evenwichtige aanbevelingen te doen die besluitvormers kunnen informeren zonder vooruit te lopen op de politieke uitkomst.

Naast het institutionele werk wil ook de burgermaatschappij een rol spelen. Zo heeft de organisatie CURE Mauritius een gedetailleerd model voorgesteld voor de depenalisering van cannabis, gericht op risicovermindering en proportionele straffen. De oprichter, François Henri, bekritiseert de effecten van een streng verbod, dat hij in verband brengt met overbevolking in de gevangenissen en stigmatisering van jongeren, terwijl overheidsmiddelen worden onttrokken aan de strijd tegen de georganiseerde handel.

Zijn voorstel is gebaseerd op een duidelijk onderscheid tussen persoonlijk gebruik en ernstige overtredingen, waarbij de verkoop, de distributie, het gebruik door minderjarigen of het rijden onder invloed streng bestreden worden. De bepleite aanpak is bedoeld om verenigbaar te zijn met de grondwet, in het bijzonder met het recht op privacy, en is gebaseerd op internationale experimenten in Zuid-Afrika, Brazilië of Portugal, die vaak worden genoemd vanwege de afschrikwekkende opdrachten gericht op zorg in plaats van strafrechtelijke sancties.

Een hervorming die wordt gezien als een proces, niet als een doorbraak

In het officiële discours, net als in de voorstellen van de burgers, is er consensus over één punt: elke verandering met betrekking tot cannabis in Mauritius moet geleidelijk, omkaderd en besproken worden.

De autoriteiten herhalen regelmatig dat dit geen sterk politiek signaal is, noch een aankondiging van legalisatie, maar een proces van diepgaande reflectie, waarbij experts, instellingen, NGO’s en maatschappelijke organisaties betrokken zijn.

De conclusies van dit werk moeten input leveren voor de Nationale Drugscommissie, die rapporteert aan de premier, voordat er een regeringsbesluit wordt genomen. Tot die tijd bouwt het debat zich stap voor stap op, in een delicaat evenwicht tussen regelgevende voorzichtigheid, volksgezondheidsvereisten en aspiraties voor een meer samenhangend beleid in het licht van de hedendaagse realiteit.