Medicinale cannabis: patiënten stellen de regering een ultimatum om uit de impasse te komen

De kwestie rond medicinale cannabis zou nu wel eens voor de rechter kunnen komen. Gezien de vertragingen die de integratie ervan in het Franse gezondheidszorgstelsel belemmeren, hebben twee patiënten uit de Lozère, die actief zijn bij Chouett’nature Cévennes – Healthy Occitanie, een aanmaning gestuurd aan premier Sébastien Lecornu. Hun doel: de ondertekening en publicatie afdwingen van de regelgeving die nodig is om medicinale cannabis in het algemene recht op te nemen.

Beiden zijn rechtstreeks getroffen door ernstige aandoeningen, met name multiple sclerose en een tumor, en zijn sinds 2018 ook initiatiefnemers van projecten in de sector. De ondertekenaars hekelen de gevolgen van deze situatie voor patiënten die baat zouden kunnen hebben bij deze behandelingen.

In hun brief stellen zij dat de opgelopen vertragingen niet langer een eenvoudige administratieve storing zijn, maar een tekortkoming van de overheid in haar verplichtingen inzake de bescherming van de gezondheid en de toegang tot zorg zouden kunnen vormen.

De twee ondertekenaars verzoeken de regering om de verwachte teksten binnen vijftien dagen na ontvangst van hun brief, op 23 oktober jongstleden, te laten ondertekenen en in het Staatsblad te publiceren. Indien dit niet gebeurt, behouden zij zich het recht voor om de bevoegde rechtbanken en autoriteiten in te schakelen om eventuele nalatigheden van de staat vast te stellen.

Patiënten die rechtstreeks betrokken zijn

Achter deze juridische stap gaan twee verhalen schuil van patiënten die persoonlijk getroffen zijn door ernstige aandoeningen. Zij wijzen er nadrukkelijk op dat duizenden patiënten verstoken blijven van een behandelingsmogelijkheid die nochtans het voorwerp was van een door de Franse gezondheidsautoriteiten begeleid experiment. Een situatie die zij des te moeilijker te begrijpen vinden omdat de regeling juist is ontworpen om de haalbaarheid van het voorschrijven van medicinale cannabis voor bepaalde aandoeningen te beoordelen.

Ter onderbouwing van hun ingebrekestelling baseren de auteurs zich op verschillende juridische grondslagen. Zij beroepen zich met name op de preambule van de Grondwet van 1946, waarin de bescherming van de gezondheid is vastgelegd, evenals op verschillende bepalingen van de Wet op de volksgezondheid met betrekking tot gelijke toegang tot zorg, de eerbiediging van de waardigheid van patiënten en het recht op de meest geschikte behandelingen.

Centraal in hun betoog staat ook de kwestie van de gelijkheid tussen patiënten. De ondertekenaars wijzen erop dat sommige patiënten toegang hebben tot behandelingen met bijwerkingen of aanzienlijke risico’s, terwijl anderen verstoken blijven van een op cannabis gebaseerd therapeutisch alternatief, hoewel deze is geëvalueerd in het kader van een nationaal proefproject.

Zij zijn van mening dat dit verschil in situatie vragen zou kunnen oproepen met betrekking tot het gelijkheidsbeginsel en het verbod op discriminatie bij de toegang tot gezondheidszorg.

De brief gaat nog een stap verder door de mogelijkheid te noemen om de staat en de bevoegde autoriteiten aansprakelijk te stellen, ook op strafrechtelijk vlak, mits aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.

Een gezondheidsdossier met politieke implicaties

Afgezien van de persoonlijke situatie van de twee ondertekenaars, brengt deze ingebrekestelling de spanningen aan het licht die gepaard gaan met het tot stand brengen van duurzame toegang tot medicinale cannabis in Frankrijk. Voor de betrokken patiënten gaat het inmiddels om meer dan alleen de regelgevingstermijn: het raakt aan de concrete gevolgen van deze vertragingen voor hun medische zorg.

Het levensloop van dr. Pascal Douek, die overleed voordat hij gebruik kon maken van de regeling waaraan hij zelf had meegewerkt, illustreert op pijnlijke wijze de kloof tussen de aangekondigde vooruitgang en de realiteit die patiënten ervaren. Het herinnert er ook aan dat, achter de administratieve termijnen, het verstrijken van de tijd niet dezelfde gevolgen heeft voor de overheid als voor patiënten die wachten op therapeutische oplossingen.

Door zich rechtstreeks tot de regeringsleider te wenden, hopen de twee ondertekenaars een concreet antwoord te krijgen op een kwestie waarvan zij vinden dat de afhandeling al veel te lang op zich laat wachten.

Het valt nog te bezien welk gevolg Matignon aan deze ingebrekestelling zal geven.