Poolse parlementsleden vragen premier om cannabis uit het strafrecht te halen

De Poolse parlementaire petitiecommissie heeft premier Donald Tusk een petitie gestuurd ten gunste van de decriminalisering van cannabis.

De petitie, aangeboden door de commissie, stelt voor om Poolse burgers toe te staan tot 15 gram cannabis te bezitten en een plant te kweken voor hun persoonlijk gebruik zonder strafrechtelijke sancties.

Hoewel dit voorstel niet de bindende kracht heeft van een officieel wetsvoorstel, moet Donald Tusk binnen 30 dagen reageren. Hij zal ofwel de mogelijke stappen voor de implementatie van de veranderingen moeten uiteenzetten, of zijn beslissing om niet verder te gaan rechtvaardigen. Hij kan de zaak ook doorverwijzen naar een andere instantie.

Volgens Wolne Konopie, een vooraanstaande Poolse belangenorganisatie, komt de keuze voor een niet-bindende petitie in plaats van een formeel wetsvoorstel voort uit een pragmatische beoordeling van het Poolse politieke landschap.

Voorstanders vreesden dat president Andrzej Duda zijn veto zou uitspreken over een formeler wetsvoorstel. In plaats daarvan hopen ze dat de petitie een nationale dialoog op gang zal brengen die zou kunnen leiden tot wetgevende actie, met name in de context van de Poolse presidentsverkiezingen in mei volgend jaar. Als de publieke respons sterk is, kan dit toekomstige politieke programma’s beïnvloeden of zelfs de positie van presidentskandidaten beïnvloeden.

Steun en tegenstand van Poolse ambtenaren

In de afgelopen maanden hebben campagnevoerders de steun gekregen van enkele Poolse ambtenaren van ministeries. In september hadden vertegenwoordigers van Wolne Konopie een ontmoeting met een ambtenaar van het ministerie van Volksgezondheid om de petitie te bespreken, die naar verluidt voorlopige steun kreeg. Daarnaast heeft een ambtenaar van het Ministerie van Binnenlandse Zaken in juli de aanbeveling voor hervorming doorgestuurd ter overweging door wetshandhavingsinstanties. Het valt echter nog te bezien in hoeverre deze steun weerklank vindt bij overheidsinstanties.

De cannabishervormingsbeweging in Polen maakt deel uit van een bredere trend in Europa, waar buurlanden hun eigen beleid aannemen over medisch of recreatief gebruik van cannabis. De nabijheid van Oekraïne en Duitsland maakt deze regionale hervorming nog interessanter.

In februari ondertekende de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een wet die medicinale cannabis legaliseert. De wet is opmerkelijk omdat hij soldaten kan helpen die te maken hebben met fysieke en psychologische trauma’s door het voortdurende conflict met Rusland. De overstap van Oekraïne naar medicinale cannabis is deels beïnvloed door de unieke omstandigheden van de oorlog, maar past ook in een bredere Europese trend om het cannabisbeleid te heroverwegen.

Duitsland heeft ondertussen sociale cannabisclubs toegestaan, waar volwassenen cannabis kunnen kweken voor collectief gebruik in een privéomgeving. Het Duitse model beperkt de toegang tot sociale clubs, waar cannabis wordt gekweekt en uitgedeeld aan geregistreerde leden, maar creëert nog steeds een gecontroleerde omgeving voor recreatief cannabisgebruik.

De huidige Duitse wet, die de eerste fase vormt van een tweedelig legalisatieplan, heeft dit jaar al geleid tot de eerste cannabisuitgiftes in sociale clubs. Onlangs zijn er proefprojecten aangekondigd als basis voor een tweede pijler met legale cannabisverkoop.