Frankrijk offert zijn CBD-hennepindustrie op in de begroting voor 2026

De goedkeuring van amendement 3058 op artikel 23 van de begrotingswet 2026 is een zware klap voor de Franse CBD-hennepsector. De nieuwe formulering, die werd voorgesteld als een compromis tussen het oorspronkelijke ontwerp van de regering en het standpunt van de Senaat, probeert het wettelijke en fiscale kader voor van hennep afgeleide producten volledig te hervormen, waardoor ze op dezelfde voet komen te staan als tabaksproducten met woekerbelastingen.

Ondanks de garanties in de toelichting zien veel professionals deze tekst als een existentiële bedreiging voor een sector die de afgelopen acht jaar snel is gegroeid.

Van legale hennep tot “tabaksfabrikaten”

De kern van de controverse is een fundamentele herdefinitie van wat een tabaksfabricaat is. Het gewijzigde artikel L. 314-3 hanteert nu een extreem brede definitie, waaronder “andere stoffen dan tabak die gerookt” of verhit (en dus verdampt) kunnen worden. Deze formulering maakt geen onderscheid tussen tabak, nicotineproducten, kruidenmengsels of hennepbloemen. Bijgevolg worden CBD-bloemen en andere inhaleerbare hennepproducten fiscaal en reglementair behandeld als tabaksfabrikaten.

Deze verandering is verre van symbolisch. Voor producten die gerookt of verwarmd worden, is het toepasselijke accijnstarief 51,4%, gecombineerd met een tarief per kilogram en een minimumbelastingniveau.

De vakbonden, die zich al sinds de eerste lezingen van de PLF 2026 met dit onderwerp bezighouden, reageerden snel. De Union des Professionnels du CBD (UPCBD) beschreef de maatregel als een “duidelijk politiek signaal” dat aangeeft dat de Franse CBD-sector als vervangbaar wordt beschouwd. Volgens de vakbond zou het gecombineerde effect van accijnzen, btw-aanpassingen en een streng licentieregime mechanisch leiden tot de sluiting van 90-95% van de bestaande CBD-winkels.

Frankrijk telt momenteel bijna 2.000 gespecialiseerde CBD-winkels, waarvan de meeste onafhankelijke KMO’s of micro-ondernemingen zijn. Volgens de UPCBD spelen deze winkels een centrale rol in de traceerbaarheid van producten, consumenteninformatie en de naleving van leeftijdsbeperkingen. De UPCBD schat dat de sector ongeveer €1,1 miljard omzet genereert, 30.000 directe banen ondersteunt en meer dan €320 miljoen per jaar bijdraagt aan de overheidsinkomsten. De ineenstorting van dit ecosysteem, waarschuwt de vakbond, zou leiden tot het verlies van 20.000 tot 25.000 banen en een netto sociale kost van meer dan €600 miljoen per jaar.

Landbouw in het kruisvuur

Naast de detailhandel is ook de landbouw gevoelig. In Frankrijk wordt bijna 25.000 hectare hennep verbouwd en ongeveer 1.000 boerderijen zijn afhankelijk van CBD als extra bron van inkomsten. Terwijl 80-85% van de CBD die in Frankrijk wordt geconsumeerd nog steeds wordt geïmporteerd, heeft de binnenlandse sector zich geleidelijk gestructureerd rond traceerbaarheid, milieunormen en lokale waardecreatie.

Door in Frankrijk geproduceerde CBD minder competitief te maken via belastingen, beweren critici dat Artikel 23 paradoxaal genoeg import en de parallelle markt zal aanmoedigen. De Association Française des Professionnels du Chanvre (AFPC) trekt expliciet een parallel met de bredere context van vrijhandelsakkoorden zoals Mercosur, door te suggereren dat de maatregel een gereguleerde binnenlandse sector opoffert en tegelijkertijd de deur openzet voor goedkopere buitenlandse producten die volgens lagere sociale en milieunormen worden geproduceerd.

Een ander punt van zorg is de herintroductie van een vergunningensysteem voor de detailhandel in CBD en vaping producten. Volgens de geamendeerde tekst zou de verkoop beperkt worden tot twee categorieën verkooppunten: tabakswinkels met een vergunning en bedrijven met een vergunning – die nog moet worden gecreëerd – die wordt afgegeven door de staat en die voldoet aan de voorwaarden van betrouwbaarheid, opleiding en bekwaamheid.

De AFPC waarschuwt dat dit kader in feite een vorm van monopolie ten gunste van tabakswinkels zou kunnen herinvoeren. Hoewel de regering ontkent dat het de bedoeling is om de verkoop van CBD exclusief over te hevelen naar tabakswinkels, zouden de administratieve lasten en de onzekerheid rond de vergunningen de meeste bestaande winkels kunnen doen verdwijnen. Voor de PSAC is de situatie “dodelijk” voor de sector, zelfs als het mes morgen niet valt. Als dit project definitief wordt bekrachtigd, zal het tijd kosten om nieuwe belastingcategorieën te creëren en vergunningen af te geven.

Beperkt Europees beroep

Op Europees niveau zijn de vooruitzichten nauwelijks geruststellend. De België en Oostenrijk hebben al accijnzen ingevoerd op CBD-producten die bedoeld zijn om te roken, en daarmee een precedent geschapen dat nooit aangevochten zou kunnen worden in de Europese rechtbanken. Hoewel de Kanavape uitspraak het vrije verkeer van legale CBD-producten beschermt, verbiedt het de lidstaten niet om interne belastingen te heffen, op voorwaarde dat deze niet discriminerend zijn. Dit geeft Frankrijk veel manoeuvreerruimte en de industrie op korte termijn weinig juridische mogelijkheden.

Procedureel blijft de situatie instabiel. Het gebruik van versnelde wetgevingsinstrumenten, in het bijzonder de mogelijkheid om artikel 49.3 of verordeningen te gebruiken, voedt de onzekerheid onder professionals. Zoals de AFPC opmerkt, stellen deze mechanismen de regering in staat om het traditionele parlementaire debat te omzeilen, maar kunnen ze ook het amendement waarover gestemd is ongedaan maken.

De twee vakbonden roepen nu op tot onmiddellijke actie, niet alleen van de sector maar ook van de consumenten. Hun boodschap is duidelijk: zonder zichtbare politieke en publieke druk dreigt de CBD-sector een bijkomstig slachtoffer te worden van belastingrationalisatie en volksgezondheidssymboliek.

Bovendien wijst de sector belasting of regulering op zich niet af, maar pleit al lang voor een kader dat is afgestemd op het echte risicoprofiel van CBD, zoals een duidelijke BTW van 20% zonder accijnzen.