Hoge VN-commissaris roept op tot radicale verandering van wereldwijd drugsbeleid

De Commissie Verdovende Middelen van de Verenigde Naties (CND) hield een speciale zitting in Wenen op 14 en 15 maart 2024. De bijeenkomst werd bijgewoond door wereldleiders – maar geen Franse politieke functionarissen – en organisaties uit de hele wereld, met als doel de koers uit te stippelen voor de komende vijf jaar op het gebied van drugsbeleid.

Hoewel een coalitie onder leiding van Colombia pleitte voor progressieve hervormingen, bracht de resulterende verklaring geen substantiële veranderingen.

De roep om hervorming

Een coalitie van 60 landen, geleid door Colombia, heeft opgeroepen tot een significante herziening van het internationale drugscontrole systeem, en benadrukt de noodzaak om af te stappen van een bestraffende aanpak. De coalitie weerspiegelt een veranderde houding van landen die voorheen een prohibitionistisch beleid voerden en erkennen dat ze niet in staat zijn om de illegale drugmarkten te beteugelen en de bijbehorende mensenrechtenschendingen te bestrijden. Verschillende rechtsgebieden over de hele wereld hebben drugsgebruik en -bezit gedecriminaliseerd, terwijl andere cannabisregulering overwegen als alternatief.

De Colombiaanse president Gustavo Petro, die al voor de VN in 2022 opriep tot een einde aan de oorlog tegen drugs, heeft het internationale drugsbestrijdingssysteem, dat volgens hem verouderd is, in vraag gesteld en benadrukt dat hervorming dringend nodig is.

Ook Volker Türk, Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, sloot zich aan bij de oproep voor fundamentele veranderingen in het wereldwijde drugbeleid. Deze uitspraken versterken de groeiende erkenning van de tekortkomingen van de huidige aanpak en de behoefte aan effectievere, op rechten gebaseerde strategieën.

Ondanks oproepen tot doortastende actie voldeed de CND-verklaring niet aan de verwachtingen. Maandenlange onderhandelingen resulteerden volgens de Groupement Romand d’Etude des Addictions (GREA) in een “politiek zwak document”, waarin voornamelijk de toezeggingen van het afgelopen decennium werden herhaald. Het op consensus gebaseerde proces, hoewel traditioneel in het VN drugbeleid, heeft verhinderd dat er significante vooruitgang werd geboekt in de aanpak van de wereldwijde drugcrisis.

Opvattingen en parallelle evenementen

Geconfronteerd met hetzelfde onderwerp, blijven de verschillende benaderingen van drugsbeleid bestaan. Sommige landen blijven strafmaatregelen bepleiten die doen denken aan de “oorlog tegen drugs”, ondanks toenemend bewijs van hun ineffectiviteit. Het International Drug Policy Consortium (IDPC) betreurt de ernstige gevolgen van deze aanpak, waaronder buitengerechtelijke executies, marteling en willekeurige opsluiting.

De CND-sessie ging gepaard met discussies en conferenties die een brede waaier aan spelers van over de hele wereld samenbrachten, zoals de Cannabis Embassy bestaande uit onder andere Kenzi Riboulet-Zémouli, Farid Ghéhiouèche of Myrtle Clarke, of de IACM.

Deze nevenevenementen waren duidelijk een gelegenheid om de dialoog over drugsbeleidshervorming te verbreden en innovatieve benaderingen voor het reguleren van drugs te presenteren.